Dochodzenie należności w postępowaniu nakazowym Drukuj Email

Szczególnie skutecznym sposobem dochodzenia należności pieniężnych jest uzyskanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Wynika to z w pierwszej kolejności z faktu, iż od pozwu w postępowaniu nakazowym pobierana jest opłata w wysokości jedynie ¼ opłaty sądowej od pozwu w postępowaniu zwykłym, czy upominawczym, która wynosi zasadniczo 5% wartości dochodzonej kwoty (art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz.U. Nr 167, poz. 1398). Co więcej, jeśli dłużnik chce zaskarżyć wydany przeciwko niemu nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, to obowiązany jest złożyć zarzuty od nakazu zapłaty i uiścić z tego tytułu opłatę sądową w wysokości ¾ opłaty sądowej, o której mowa powyżej (art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz.U. Nr 167, poz. 1398). Oznacza to, że chcąc zakwestionować zasadność żądania wierzyciela dłużnik musi uiścić wyższą opłatę, niż wierzyciel, który wnosi pozew w postępowaniu nakazowym. O ile dłużnik w terminie 14 dni od daty doręczenia mu nakazu nie wniesie od niego zarzutów, nakaz się uprawomocni i wywiera skutki jak prawomocny wyrok Sądu (art. 494 § 2 k.p.c.).

Nakaz zapłaty jest również tzw. tytułem zabezpieczającym bez nadawania mu klauzuli wykonalności jeszcze przed jego uprawomocnieniem się (por. 493 § 1 k.p.c.). Wierzyciel może, zaraz po doręczeniu mu nakazu zapłaty, bez konieczności występowania do Sądu o nadanie mu klauzuli wykonalności, złożyć wniosek o dokonanie zabezpieczenia przez Komornika kwoty oznaczonej w nakazie zapłaty, wskazując przy tym sposób zabezpieczenia (np. wpis hipoteki przymusowej, zajęcie rachunków bankowych dłużnika, itp.). Wniesienie przez dłużnika zarzutów od nakazu zapłaty nie powoduje utraty przez nakaz swojej mocy, zatem wierzyciel może na podstawie nakazu zapłaty domagać się zabezpieczenia swojej wierzytelności nawet po wniesieniu przez dłużnika zarzutów. Dzięki temu zminimalizowane zostaje niebezpieczeństwo wystąpienia sytuacji, w której po zakończeniu procesu wyrokiem korzystnym dla wierzyciela okaże się, że dłużnik stracił majątek, który mógł posłużyć mu do spłaty należności wierzyciela.

Zgodnie z art. 485 § k.p.c. sąd wydaje nakaz zapłaty, jeżeli powód (wierzyciel) dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udowodnione jednym ze wskazanych niżej dokumentów stwierdzającym istnienie wierzytelności:

  • dokumentem urzędowym
  • zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem (może to być np. podpisana faktura VAT)
  • wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu
  • zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconym przez bank i nie zapłaconym z powodu braku środków na rachunku bankowym
  • wekslem, czekiem, warrantem lub rewersem należycie wypełnionym, którego prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości
  • dołączonej do pozwu umowy, dowodu spełnienia wzajemnego świadczenia niepieniężnego, dowodu doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, jeżeli powód dochodzi należności zapłaty świadczenia pieniężnego, odsetek w transakcjach handlowych określonych w ustawie z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. poz.403) lub kwoty, o której mowa w art. 10 ust.1 tej ustawy, oraz na podstawie dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów odzyskiwania należności, jeżeli powód dochodzi również zwrotu kosztów, o których mowa w art. 10 ust. 2 tej ustawy.


Źródło: Legalis (System Informacji Prawnej)